กาดข่วงเมืองน่าน: เดินกินของอร่อยกลางเมืองเก่าข้างวัดภูมินทร์

ถ้ามาเที่ยวน่านช่วงสุดสัปดาห์ อยากชวนเผื่อเวลาเย็นไว้เดิน กาดข่วงเมืองน่าน หรือที่หลายคนเรียกว่าถนนคนเดินวัดภูมินทร์ ที่นี่มีทั้งของกิน ร้านค้า และลานนั่งกินข้าวอยู่ท่ามกลางวัดกับอาคารเก่าใจกลางเมือง

เสน่ห์ของการเดินกาดไม่ใช่แค่ซื้อของติดมือกลับไป แต่เป็นการได้เดินช้า ๆ เลือกของที่อยากกิน แล้วหามุมนั่งใช้เวลาร่วมกัน ใครมาเป็นครอบครัวหรือมากับเพื่อนก็น่าจะชอบบรรยากาศแบบนี้

ข่วงกลางเวียงที่ยังมีผู้คนกลับมาพบกัน

คำว่า ข่วง ในภาษาเมืองหมายถึงลานโล่งหรือพื้นที่เปิด ข่วงหลวงของน่านอยู่ในย่านกลางเวียง โดยมีหอคำ วัดพระธาตุช้างค้ำ วัดหัวข่วง และวัดภูมินทร์อยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงกัน ตามข้อมูลประวัติศาสตร์ที่กรมศิลปากรบันทึกไว้

ในอดีตพื้นที่นี้เคยมีชื่อว่า ท้องข่วงสนาม และ ข่วงสนามหลวง เกี่ยวข้องกับกิจกรรมสำคัญของเมือง เวลาผ่านไปบทบาทของลานก็เปลี่ยนไปด้วย จากพื้นที่ในผังเมืองเก่าสู่จุดที่คนในเมืองและนักท่องเที่ยวมาเดินตลาด นั่งกินข้าว และพบปะกัน

ลองเงยหน้าจากแผงขายของแล้วมองไปรอบ ๆ จะเห็นว่ากาดแห่งนี้อยู่ใกล้สถานที่สำคัญหลายแห่งของเมืองน่าน เป็นอีกเหตุผลที่ทำให้การมาเดินตลาดมีบรรยากาศต่างจากตลาดทั่วไป

เดินเลือกของกิน แล้วหาที่นั่งกินด้วยกัน

ในวันที่จัดถนนคนเดิน แผงค้าจะทำให้ย่านนี้มีชีวิตชีวาขึ้น มีทั้งอาหาร ขนม เครื่องดื่ม และของฝากให้เลือกเดินดู จุดน่าเที่ยวคือไม่จำเป็นต้องรีบซื้อทุกอย่างในร้านเดียว ค่อย ๆ เดินแล้วเลือกสิ่งที่อยากกินก็พอ

ใครมาเป็นกลุ่มอาจซื้ออาหารกันคนละร้านแล้วมานั่งแบ่งกันชิม บรรยากาศแบบนี้ทำให้มื้อเย็นธรรมดากลายเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำในการเที่ยวน่าน เมนูและร้านค้าอาจเปลี่ยนไปตามวันที่มา จึงสนุกกับการเลือกของจากร้านที่เปิดอยู่ตรงหน้าได้เลย

นอกจากของกิน ยังมีผ้าทอและงานฝีมือ

กาดข่วงเมืองไม่ได้มีแต่ของกิน กระทรวงวัฒนธรรมเคยบันทึกเรื่องผ้าทอและงานหัตถกรรมที่มาร่วมกิจกรรมตลาดด้วย ใครชอบงานฝีมือ ลองใช้เวลาเดินดูรายละเอียดของผ้า ลวดลาย และของใช้จากชุมชนต่าง ๆ

ถ้าถูกใจชิ้นไหน ลองคุยกับคนขายถึงที่มาหรือวิธีทำ บางครั้งของฝากชิ้นเล็ก ๆ ก็พาเราไปรู้จักคนทำและเรื่องราวอีกหลายพื้นที่ของจังหวัดน่านได้

เดินกาดแล้วแวะเที่ยววัดภูมินทร์กับหอคำต่อ

กาดตั้งอยู่ข้าง วัดภูมินทร์ วัดสำคัญที่มีพระประธานสี่ทิศและจิตรกรรมฝาผนังอันโด่งดัง รวมถึงภาพ กระซิบรักบันลือโลก ถ้ามีเวลาช่วงกลางวัน ลองเข้าชมวัดก่อน แล้วค่อยกลับมาเดินกาดในช่วงเย็นที่มีการจัดตลาด

ไม่ไกลกันยังมี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ น่าน ซึ่งใช้อาคารหอคำเดิมของเจ้าผู้ครองนคร เดินเที่ยวในย่านเดียวกันจึงได้เห็นทั้งวัด บ้านเมืองเก่า และวิถีคนเมืองในวันนี้ ถ้าอยากวางแผนแวะที่อื่นต่อ ดู สถานที่เที่ยวในอำเภอเมืองน่าน ได้อีก

ถ้าอยากหาร้านขนมไว้แวะอีกแห่ง ลองอ่านเรื่อง ขนมบ้านยายภรณ์ ร้านขนมไทยในบ้านไม้เก่าที่แอดมินชอบกลับไปกินทุกครั้งเวลาไปน่าน

กาดข่วงเมืองน่านเปิดวันไหน กี่โมง

ตาม ประกาศสำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดน่าน วันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2569 กาดข่วงเมืองน่านจัด วันศุกร์ เสาร์ และอาทิตย์ เวลา 16.30–21.30 น. บริเวณถนนผากองข้างวัดภูมินทร์

ถ้าอยากเดินสบาย ๆ ลองไปตั้งแต่ช่วงเย็น และเผื่อเวลาสำหรับเลือกอาหารกับหาที่นั่ง ตารางอาจเปลี่ยนในวันหยุดพิเศษหรือเมื่อมีการจัดงานอื่น ควรตรวจประกาศล่าสุดก่อนเดินทาง

ลานขันโตกหน้าวัดภูมินทร์

อีกมุมที่หลายคนอยากสัมผัสคือ ลานขันโตก บริเวณหน้าวัดภูมินทร์ ในวันที่มีการจัดพื้นที่นั่งกินข้าว ผู้มาเที่ยวสามารถซื้ออาหารจากร้านในกาดแล้วมานั่งบนเสื่อและขันโตกที่ผู้จัดเตรียมไว้ เป็นมื้อที่ได้นั่งกินด้วยกันท่ามกลางบรรยากาศเมืองเก่า

พื้นที่ขันโตกอาจจัดไม่เหมือนกันในแต่ละวัน พอไปถึงลองดูบริเวณที่เปิดให้นั่งและปฏิบัติตามการจัดพื้นที่ของผู้ดูแล

ขับรถมา จอดตรงไหนดี

กาดอยู่บน ถนนผากองข้างวัดภูมินทร์ ช่วงจัดถนนคนเดินจึงควรหาที่จอดที่อนุญาตในย่านเมืองเก่า แล้วเดินต่อเข้ามา ระวังอย่าจอดขวางทางร้านค้า ทางเข้าวัด หรือทางสัญจรของชุมชน

บริเวณวัดพระธาตุช้างค้ำอยู่ไม่ไกล แต่ไม่ได้หมายความว่าจอดรถในวัดได้ทุกช่วงเวลา หากจะเข้าไปจอดในเขตวัดควรถามเจ้าหน้าที่ก่อน

กาดที่ช่วยกันดูแลความสะอาด

อีกเรื่องน่าสนใจของกาดข่วงเมืองคือความพยายามจัดการขยะจากอาหารที่ขายในตลาด เคยมีโครงการให้แยกขยะถึง 9 ประเภท เช่น เศษอาหาร พลาสติก ภาชนะชานอ้อย และไม้เสียบอาหาร โดยมีอาสาสมัครผู้สูงอายุร่วมดูแล

ผลโครงการที่ อพท. รายงานไว้ในปี พ.ศ. 2566 ระบุว่าขยะตกค้างลดลงมากจากช่วงก่อนดำเนินงาน เรื่องนี้เป็นตัวอย่างว่าแหล่งท่องเที่ยวที่มีคนใช้พื้นที่ร่วมกันสามารถช่วยกันดูแลเมืองได้ ส่วนเวลามาเที่ยวจริงก็แค่ทิ้งขยะตามป้ายและจุดที่จัดไว้ เท่านี้ก็ช่วยให้ลานน่าใช้ต่อไป

ก่อนออกไปเดินกาด

เปิด แผนที่กาดข่วงเมืองน่าน ไว้นำทางได้เลย ถ้ามีเวลาลองมาถึงย่านเมืองเก่าก่อนตลาดเริ่ม จะได้เดินดูวัดและอาคารรอบ ๆ ไปด้วย

กาดข่วงเมืองน่านน่าแวะตรงที่ได้เห็นเมืองในอีกจังหวะหนึ่ง จากลานกลางเวียงที่มีเรื่องราวเก่าแก่ พอถึงเย็นวันตลาดก็กลายเป็นที่ที่ผู้คนมาพบกันผ่านของกินและมื้ออาหารง่าย ๆ