ทุกช่วงเดือนกุมภาพันธ์ บริเวณริมฝั่งแม่น้ำน่านเชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือในเขต อำเภอเมืองน่าน จะเปลี่ยนเป็นพื้นที่จัดงานขนาดใหญ่ที่คนในจังหวัดคุ้นเคยกันดีในชื่อ “งานประจำปีและของดีเมืองน่าน” งานนี้ไม่ได้เป็นเพียงตลาดนัดยามค่ำคืน แต่เป็นงานประจำปีระดับจังหวัดที่จังหวัดน่านและเหล่ากาชาดจังหวัดน่านร่วมกับส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ ภาคเอกชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดขึ้นต่อเนื่องเป็นเวลา 10 วัน 10 คืน
บทความนี้ประมวลหลักฐานจากรายงานทางการของสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดน่าน สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย จังหวัดน่าน (สวท.น่าน) และสำนักงานพาณิชย์จังหวัดน่าน เพื่อบันทึกประวัติการจัดงานในปี พ.ศ. 2567, พ.ศ. 2568 และ พ.ศ. 2569 อธิบายองค์ประกอบสำคัญของงาน และชี้แจงความแตกต่างระหว่างงานประจำปีเดือนกุมภาพันธ์กับงานเทศกาลอื่นที่มีชื่อคล้ายกัน
ความหมายและวัตถุประสงค์ของงานประจำปีและของดีเมืองน่าน
ตามรายงานข่าวเปิดงานของสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดน่าน การจัด งานประจำปีและของดีเมืองน่าน มีวัตถุประสงค์หลัก 4 ด้านที่เชื่อมโยงเศรษฐกิจชุมชน ศิลปวัฒนธรรม และงานสาธารณกุศลเข้าด้วยกัน ได้แก่
- ส่งเสริมการผลิตภาคเกษตรและผลิตภัณฑ์ชุมชน (OTOP): เปิดพื้นที่ให้เกษตรกร กลุ่มวิสาหกิจชุมชน และผู้ประกอบการจากทุกอำเภอนำผลผลิตทางการเกษตร สินค้าแปรรูป และผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์ (Creative Products) มาจัดแสดงและจำหน่ายแก่ประชาชนและนักท่องเที่ยวโดยตรง
- อนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่นและกลุ่มชาติพันธุ์: ใช้เวทีกลางและซุ้มนิทรรศการเป็นพื้นที่ถ่ายทอดวิถีชีวิตล้านนาตะวันออกและอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ในจังหวัดน่าน
- เผยแพร่นิทรรศการตามแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและภารกิจส่วนราชการ: ให้หน่วยงานภาครัฐนำเสนอผลการดำเนินงานและองค์ความรู้ด้านการเกษตร การจัดการทรัพยากร และการพัฒนาคุณภาพชีวิต
- จัดหารายได้เพื่อกิจการสาธารณกุศลของเหล่ากาชาดจังหวัดน่าน: รายได้จากการจำหน่ายสลากกาชาดการกุศลและกิจกรรมของเหล่ากาชาดถูกนำไปใช้ในภารกิจบรรเทาทุกข์ ช่วยเหลือผู้ยากไร้ ผู้ด้อยโอกาส และผู้ประสบภัยพิบัติในพื้นที่จังหวัดน่าน
บันทึกการจัดงานปี พ.ศ. 2567–2569 ณ เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ
ข้อมูลจากข่าวราชการทั้งสามปีแสดงให้เห็นรูปแบบการจัดงานที่มีความสม่ำเสมอ ทั้งด้านสถานที่จัดงานบริเวณ ริมแม่น้ำน่าน เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ อำเภอเมืองน่าน และระยะเวลาจัดงานคราวละ 10 วัน ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ โดยมีรายละเอียดจำเพาะของแต่ละปีดังนี้
ประจำปี พ.ศ. 2567 (วันที่ 9–18 กุมภาพันธ์ 2567)
จากรายงานของสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดน่านและ สวท.น่าน งานประจำปีและของดีเมืองน่าน ประจำปี 2567 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 9–18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567 โดยมีพิธีเปิดเมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567 ณ ริมแม่น้ำน่าน เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ
จุดเด่นที่บันทึกไว้ในรายงานของ สวท.น่าน ปี 2567 คือการจัดแสดงผลงานพัฒนาผลิตภัณฑ์ เครื่องเงินและผ้าทอน่านต้นแบบใหม่เชิงนวัตกรรมสร้างสรรค์ การจัดแสดงสินค้าที่ได้รับตราสัญลักษณ์ผลิตภัณฑ์จังหวัดน่าน (น่านแบรนด์ และ น่านแบรนด์พรีเมี่ยม) รวมถึงพื้นที่จำหน่ายสินค้าเกษตรและเกษตรแปรรูปจากกลุ่ม Young Smart Farmer และผลิตภัณฑ์ Young OTOP
นอกจากนี้ ณ ลานกิจกรรมกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ภายในงานปี 2567 ยังมีกิจกรรมการประกวดที่สะท้อนวิถีเกษตรและอาหารท้องถิ่นอย่างชัดเจน ได้แก่ การประกวดสินค้าเกษตรสร้างมูลค่าและพืชผักสวนครัวเคลื่อนที่ การประกวดลาบปลาบ้า การประกวดไก่พื้นเมือง (ไก่ตั้ง) และการแข่งขันทำอาหารจากเนื้อแพะในเมนู แกงคั่วแพะน่าน ควบคู่กับการวางมาตรการคัดแยกขยะภายในบริเวณงาน (ขวดพลาสติก ไม้เสียบลูกชิ้น และขยะทั่วไป)
ประจำปี พ.ศ. 2568 (วันที่ 7–16 กุมภาพันธ์ 2568)
ใน พ.ศ. 2568 งานประจำปีและของดีเมืองน่านจัดขึ้นระหว่างวันที่ 7–16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 ณ ริมแม่น้ำน่าน เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ โดยในเช้าวันศุกร์ที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 สำนักงานพาณิชย์จังหวัดน่านรายงานว่า ผู้ว่าราชการจังหวัดน่านพร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการได้ร่วมกันประกอบ พิธีบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำเมืองน่าน เพื่อความเป็นสิริมงคลก่อนเริ่มงาน จากนั้นจึงมีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการในช่วงค่ำเวลา 19.00 น.
งานปี 2568 ยังคงเน้นการขยายพื้นที่สร้างสรรค์สำหรับแสดงนิทรรศการผลิตภัณฑ์ชุมชน OTOP ผลิตภัณฑ์ Creative และซุ้มของดีจากอำเภอต่าง ๆ พร้อมการแสดงบนเวทีกลางทุกค่ำคืน อาทิ กิจกรรมเยาวชนต้นแบบ To Be Number One การแสดงของนักเรียน การประกวดธิดาดอย และการประกวดนางสาวน่าน โดยมีกำหนดออกรางวัลสลากกาชาดการกุศลในคืนสุดท้ายวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568
ประจำปี พ.ศ. 2569 (วันที่ 13–22 กุมภาพันธ์ 2569)
ล่าสุดใน พ.ศ. 2569 สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดน่านรายงานว่า งานประจำปีและของดีเมืองน่านจัดขึ้นระหว่างวันที่ 13–22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ณ ริมแม่น้ำน่าน เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ โดยมีพิธีเปิดเมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 เวลา 18.30 น.
ตารางกิจกรรมเวทีกลางที่คณะกรรมการจัดงานประกาศในรายงานข่าววันที่ 6 และ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 แสดงให้เห็นการผสมผสานระหว่างงานประเพณีระดับจังหวัดและกิจกรรมร่วมสมัยตลอด 10 คืน ได้แก่
- วันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2569: พิธีเปิดงานประจำปีและของดีเมืองน่าน และการประกวดธิดาดอยพร้อมการแสดงวัฒนธรรมชนเผ่า
- วันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2569: การประกวดร้องเพลงไทยลูกทุ่งและหางเครื่องขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.)
- วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2569: การเดินแฟชั่นโชว์ผ้าน่าน สืบสานอัตลักษณ์ ผ้าทอเมืองน่าน
- วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2569: การประกวดนางสาวน่าน
- วันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2569: การประกวดร้องเพลงไทยลูกทุ่งกำนันและผู้ใหญ่บ้าน และการหมุนวงล้อออกรางวัลสลากกาชาดการกุศล (ราคาบัตรฉบับละ 50 บาท)
องค์ประกอบหลักภายในงาน: ซุ้มของดีอำเภอ พื้นที่สร้างสรรค์ และเวทีวัฒนธรรม
เมื่อเดินเข้าสู่บริเวณงานริมแม่น้ำน่าน เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ พื้นที่ภายในงานจะแบ่งออกเป็นโซนสำคัญที่ทำให้ผู้มาเยือนได้เห็นภาพรวมของจังหวัดน่านในคราวเดียว
1. ซุ้มนิทรรศการและของดีจากแต่ละอำเภอ
หัวใจสำคัญที่ทำให้ชื่องานมีคำว่า “ของดีเมืองน่าน” คือการที่แต่ละอำเภอนำอัตลักษณ์ พืชผลทางการเกษตร อาหารพื้นบ้าน และงานฝีมือของชุมชนตนเองมาจัดแสดงและจำหน่าย ผู้เดินชมงานจะได้พบผลผลิตและเรื่องราวที่เชื่อมโยงกับพื้นที่ต่าง ๆ ของจังหวัด เช่น พืชผลและของดีจาก อำเภอเวียงสา ผ้าทอและงานหัตถกรรมจาก อำเภอปัว และ อำเภอท่าวังผา หรือสินค้าเกษตรแปรรูปจากชุมชนต่าง ๆ ซึ่งสอดคล้องกับภาพรวมของ ของดีเมืองน่านที่ยังมีชีวิตอยู่ในชุมชน
2. พื้นที่สร้างสรรค์ OTOP, Creative และน่านแบรนด์
ในช่วงปี 2567–2569 จังหวัดน่านให้ความสำคัญกับการจัด พื้นที่สร้างสรรค์ (Creative Space) ภายในงาน เพื่อนำเสนอผลิตภัณฑ์ OTOP ที่ได้รับการพัฒนาดีไซน์บรรจุภัณฑ์และรูปแบบให้ร่วมสมัย โดยเฉพาะงานผ้าทอพื้นเมืองและเครื่องเงินน่าน รวมถึงสินค้าที่ได้รับตราสัญลักษณ์ น่านแบรนด์ (Nan Brand) และ น่านแบรนด์พรีเมี่ยม แนวคิดการยกระดับงานหัตถกรรมนี้ยังต่อยอดไปยังกิจกรรมเฉพาะทางอย่าง เทศกาลหัตถกรรมเมืองน่าน Craft x Café ที่จัดขึ้นในช่วงเดือนมีนาคมและกันยายน–ตุลาคมของปีเดียวกัน
3. เวทีกลางและการประกวดประจำจังหวัด
เวทีกลางริมน้ำน่านเริ่มการแสดงตั้งแต่เวลาประมาณ 19.00 น. ของทุกคืน กิจกรรมที่เป็นสัญลักษณ์ของงานประจำปี ได้แก่ การประกวดนางสาวน่าน การประกวดธิดาดอยและการแสดงวัฒนธรรมชนเผ่า ซึ่งเปิดพื้นที่ให้ตัวแทนกลุ่มชาติพันธุ์ได้นำเสนอเครื่องแต่งกายและศิลปะการแสดงของชุมชนตนเอง การเดินแฟชั่นผ้าน่าน รวมถึงเวทีสร้างความสามัคคีของคนทำงานในท้องถิ่นอย่างการประกวดร้องเพลงลูกทุ่งขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและกำนันผู้ใหญ่บ้าน
สลากกาชาดการกุศลและภารกิจช่วยเหลือสังคมของเหล่ากาชาดจังหวัดน่าน
อีกหนึ่งองค์ประกอบที่อยู่คู่กับงานประจำปีและของดีเมืองน่านมาโดยตลอดคือการจัดจำหน่าย สลากกาชาดการกุศล (จากรายงานปี 2567, 2568 และ 2569 จำหน่ายในราคาฉบับละ 50 บาท) เพื่อระดมทุนสำหรับใช้จ่ายในภารกิจสาธารณกุศลของเหล่ากาชาดจังหวัดน่าน ทั้งการบรรเทาทุกข์ผู้ประสบภัยพิบัติ การช่วยเหลือผู้ยากไร้และกลุ่มเปราะบางในทั้ง 15 อำเภอ โดยมีการหมุนวงล้อออกรางวัลใหญ่ในคืนสุดท้ายของงาน ทำให้การมาเดินเที่ยวชมงานของประชาชนเป็นส่วนหนึ่งของการสนับสนุนงานสาธารณประโยชน์ของจังหวัดไปพร้อมกัน
แยกแยะงานประจำปีเดือนกุมภาพันธ์ออกจากงานเทศกาลอื่นของน่าน
เนื่องจากจังหวัดน่านใช้พื้นที่ ริมแม่น้ำน่าน เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ เป็นลานจัดงานใหญ่หลายโอกาส และมีชื่องานที่มีคำว่า “ของดีเมืองน่าน” คล้ายคลึงกัน ผู้อ่านจึงควรแยกแยะงานสำคัญ 3 งานออกจากกันเพื่อไม่ให้สับสนเรื่องช่วงเวลาและรูปแบบกิจกรรม
- งานประจำปีและของดีเมืองน่าน (งานกาชาดจังหวัดน่าน): จัดขึ้นเป็นเวลา 10 วันในช่วง เดือนกุมภาพันธ์ ณ ริมแม่น้ำน่าน เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ (ปี 2567: 9–18 ก.พ., ปี 2568: 7–16 ก.พ., ปี 2569: 13–22 ก.พ.) มีสลากกาชาดการกุศล ซุ้มของดีจากทุกอำเภอ การประกวดนางสาวน่าน และธิดาดอย
- มหกรรมส้มสีทองและของดีเมืองน่าน: จัดขึ้นระยะสั้นประมาณ 3–4 วันในช่วง เดือนมกราคม (ปี 2568: 24–26 ม.ค. ที่ลานรวมใจริมน้ำน่าน และปี 2569: 15–18 ม.ค. ที่ถนนผากอง หน้าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่าน) เพื่อส่งเสริมการจำหน่ายส้มสีทองตามฤดูกาล มีการประกวดส้มสีทองและเมนูอาหารจากส้มโดยเฉพาะ
- ประเพณีแข่งเรือจังหวัดน่าน: จัดขึ้นบริเวณริมแม่น้ำน่าน เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือเช่นเดียวกัน แต่จัดในช่วงปลายฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาว (เดือนกันยายน–พฤศจิกายน) เพื่อแข่งขันเรือยาวประเพณีหัวพญานาคและฉลองกฐินพระราชทาน
ข้อแนะนำสำหรับผู้เดินทางและขอบเขตของข้อมูล
บันทึกการจัดงานในปี พ.ศ. 2567, พ.ศ. 2568 และ พ.ศ. 2569 ที่รวบรวมไว้ในบทความนี้เป็นข้อมูลประวัติการจัดงานที่ผ่านมา ซึ่งช่วยยืนยันว่า งานประจำปีและของดีเมืองน่าน มักกำหนดจัดขึ้นในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี อย่างไรก็ตาม วันเปิด–ปิดงานที่แน่นอนในแต่ละปีขึ้นอยู่กับมติคณะกรรมการจัดงานของจังหวัดน่านและเหล่ากาชาดจังหวัดน่าน
ผู้ที่วางแผนเดินทางมาท่องเที่ยวใน อำเภอเมืองน่าน ในปีถัดไปจึงไม่ควรนำวันที่ 13–22 กุมภาพันธ์ของปี 2569 ไปใช้เป็นกำหนดการของปีใหม่โดยอัตโนมัติ และหากเดินทางมาในช่วงที่มีการจัดงาน ควรเผื่อเวลาสัญจรบริเวณสะพานพัฒนาภาคเหนือ ปฏิบัติตามจุดจอดรถที่เจ้าหน้าที่กำหนด และช่วยกันคัดแยกขยะตามจุดที่ผู้จัดงานเตรียมไว้เพื่อดูแลความสะอาดของพื้นที่ริมแม่น้ำน่านร่วมกัน